عنوان سخنراني: طراحي و تدوين برنامة درسي مطالعات دوره راهنمايي براساس رويكرد حل مسأله و پژوهشگري دانشآموز
سخنران: دكتر نادر سلسبيلي- عضو هيأت علمي پژوهشگاه تعليم و تربيت
تاريخ و زمان برگزاري: چهارشنبه 25/5/85 ساعت 10 الي 12
مكان برگزاري: تهران- خيابان ايرانشهر شمالي- سازمان پژوهش و برنامهريزي- طبقه هشتم- سالن اجتماعات
چكيده:
دروس اجتماعي توانايي در اختيار گذاشتن امکانات غني براي پيشبرد و مهارتهاي تفکر به خصوص مهارتهاي تفکر سطح بالا چون حل مسأله، برنامه ريزي و تصميمگيري را در ميان دانشآموزان دورههاي مختلف دارند. اما به نظر ميرسد کمتر براي اين مقصود مورد استفاده واقع ميشوند و اغلب در نظامهاي آموزشي و در ميان مدارس و معلمان و مديران به عنوان موضوعهايي با اولويت پائين درنظر گرفته ميشوند.
حل مسئله و پژوهشگري زمينه مناسبي براي پيداکردن معنا در يادگيريها، توجه به بستر و بافت مسائل اجتماعي، يافتن وحدت و ارتباط ميان زمينههاي موضوعي، آشنايي با زير و بم مسائل شهروندي، دريافت عميقي از تاريخ و تحولات اجتماعي،تقويت مهارتهاي تفکر انتقادي، تصميمگيري و برقراري ارتباط و مفاهمه در قالب تيمهاي حل مسأله فراهم ميکند. رويکرد حل مسأله کاملاً سازگار و همخوان با اهداف آموزش مطالعات اجتماعي است و در آماده کردن دانشآموز براي داشتن کارکرد مؤثر اجتماعي، تربيت متفکري منعطف و فراگيرندهاي مستقل و خودراهبر ميتواند نقش اساسي داشته باشد و اين موارد نشانگر اهميت رويکرد حل مسأله و دستآوردهاي آموزشي آن در توجه به يادگيري دانشآموز و تعميق آن، در درسهاس انساني و اجتماعي و بخصوص در قالب درس مطالعات اجتماعي، در دورههاي مختلف تحصيلي است.
طراحي و تدوين برنامة درسي درس مطالعات اجتماعي دورة راهنمايي تحصيلي براساس پژوهش مصوب در مؤسسه پژوهشي برنامهريزي درسي و نوآوريهاي آموزشي و تحت عنوان: "ارائه چارچوب نظري، طراحي و تدوين و اجراي آزمايشي برنامة درسي درس مطالعات اجتماعي دورة راهنمايي" براساس رويکرد حل مسأله و پژوهشگري دانشآموز،صورت گرفته است.
با توجه به اهميت رويکرد حل مسأله در دورههاي مختلف تحصيلي که در فوق بدان اشاره شد و ضرورت پژوهش در اين رويکرد در آموزش درسهاي حوزة اجتماعي، که کمتر به ارزشمندي اين دروس توجه ميشود، کار مطالعاتي تا مرحلة طراحي و تدوين برنامة درسي دنبال شده است. يافتههاي اين پژوهش تا اين مرحله، در دو بخش 1. تدارک مباني نظري و چهارچوبهاي راهنماي رويکرد حل مسأله در حوزة درسهاي اجتماعي و 2. طراحي و تدوين برنامة درسي مطالعات اجتماعي براساس رويکرد حل مسأله در دروة راهنمايي، که شامل راهنماي برنامه درسي و کتاب راهنماي تدريس ميباشد، ارائه ميگردد. اين پژوهش از نوع پژوهشهاي توسعهاي بوده است و تا مرحلة تدوين برنامه درسي، 6 مرحله را طي کردهاست. در اين جلسه کوشش ميشود تا تصويري از بخشهاي مختلف برنامة درسي طراحي و تدوين شدة درس مطالعات اجتماعي دورة راهنمايي براساس رويکرد حل مسأله بدست داده شود تا زمينة آشنايي با ساختار درسها، موقعيتهاي يادگيري ايجاد شده در درسها، زمينههاي اساسي محتوايي و مضامين درسها و نمونهاي از درسهاي توليد شده فراهم گردد.
واژگان کليدي:
رويکرد حل مسأله، طراحي و تدوين برنامه درسي، مطالعات اجتماعي،کاوشگري، تفکر سطح بالا،موقعيتهاي يادگيري،مضمون درسي، دورة راهنمايي تحصيلي، حل مسأله تيمي،زمينههاي موضوعي و محتوايي،راهنماي برنامه درسي،راهنماي تدريس