نسخه مناسب چاپ
نسخه مناسب ذخيره
ارسال به ايميل ديگران
ارسال به ياهو مسنجر
اندازه متن: +  -
تعداد بازديد: 1
پنجمين نشست علمي ماهانه انجمن مطالعات برنامه درسي ايران در شهريور ماه 85

عنوان سخنراني: ارزشيابي توصيفي
سخنران: دكتر محمد حسني
تاريخ و زمان برگزاري: چهارشنبه 29/6/85 ساعت 10 الي 12
مكان برگزاري: تهران- خيابان ايرانشهر شمالي- سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي- طبقه هشتم- سالن اجتماعات

چكيده:

      مدتي است كه نظام آموزشي  در دوره عمومي در زمينه ارزشيابي تحصيلي طرحي را تجربه مي نمايد كه به ارزشيابي توصيفي مشهور است. اين طرح به منظور دستيابي به نسخه بومي ارزشيابي تحصيلي با رويكرد كيفي و متناسب با نظام آموزشي كشور به صورت آزمايشي در تعدادي از مدارس كشور اجراء شد. از آنجا كه اين طرح سال پاياني اجراي آزمايشي خود را سپري مي كند، ضرورت دارد.به اين تجربه ارزشمند نگاهي دقيق و نقادانه داشته باشيم . در اين گزارش تلاش مي شود كلياتي از طرح در اختيار مخاطبان قرار گيرد.
1.مراحل شكل گيري و اجراي طرح
اين طرح در طي 5 سال شكل گرفت و گسترش يافت كه مراحل آن به شرح زير است.
1-1. آماده سازي   1380
2-1. مرحله پيش آزمايشي در 25 كلاس در سال 82/81
3-1. اجراي آزمايشي در 200كلاس پايه اول ابتدايي در سال 83/82
4-1. اجراي آزمايشي در 500 كلاس در پايه اول و دوم ابتدايي در سال 84/83
5-1. اجراي آزمايشي در 1200 كلاس در پايه اول و دوم و سوم ابتدايي در سال 85/84
2. مباني قانوني طرح
اين طرح بر اساس چند مصوبه و قانون شكل گرفته است كه مهمترين آنها به شرح زير است.
1-2. برنامه توسعه سوم: تاکيد بر اصلاحات در روشها
2-2.مصوبه674 مورخ 5/2/81: شورای عالی آموزش و پرورش« مجوز مطالعه در خصوص اصلاح مقياس ارزشيابی»
3-2.مصوبه 679 مورخ 30/8/81: شورای عالی آموزش و پرورش « مجوز تهيه طرح ارزشيابی توصيفی و اجرای آزمايشی آن»
4-2.مصوبه 296 مورخ 12/6/82 :کميسيون معين شورای عالی آموزش و پرورش «دستورالعمل ارزشيابی توصيفی»
5-2.مصوبه710 مورخ 20/12/ 83 : شورای عالی آموزش و پرورش « اجازه اجرای سه ساله طرح»
6-2.مصوبه 713 مورخ 21/7/83 : شورای عالی آموزش و پرورش «اصول حاکم بر ارزشيابی تحصيلی»
3. مباني نظري طرح
به نظر شپارد تغييري در پارادايم حاكم بر تعليم و تربيت به وجود آمده است كه هسته اصلي اين تغيير رويگرداني از روانشناسي رفتار گرايي و گرايش به روانشناسي شناخت گرايي است. در مجموع مي توان به اين مباني اشاره كرد.
1-3. روانشناسي شناخت گرايي
2-3.نظريات جديد در باره هوش
3-3. نظريه هاي فلسفي جديد
3-4. تغيير دررويكرد برنامه درسي
4. ضروررتهاي اجراي طرح ارزشيابي توصيفي
هر تغييري در زمان و مكان  خاص بر اساس ضرورتهايي است. در حقيقت طرح ارزشيابي توصيفي
واكنشي است به وجود برخي مسائل و مشكلات  درنظام آموزش و پررش دوره عمومي. كه برخي به خود نظام ارزشيابي موجود برمي گردد و برخي به نتايج اين نظام ارزشيابي در آموزش و پرورش و جامعه.
1-4. مطالعه كنه / وجه
2-4. مطالعه هدف/ وسيله  
1-2-4. آثار اجتماعي مطالعه هاي فوق مانند مدرك گرايي ، نمره گرايي و...
2-2-4. آثار تربيتي مطالعه فوق مانند امتحان محوري ، حافظه مداري ، بي توجهي به ابعاد مختلف شخصيت دانش آموز، كودك آزاري عاطفي، اضطراب امتحان
5. اهداف طرح ارشيابي توصيفي
با توجه به مشكلات و مسائل فوق ارزشيابي توصيفي دو هدف عمده را دنبال مي نمايد. البته اهداف جزيي ديگري دردستور كار بوده است كه نيازي به ذكر آنها نيست.
بهبود فرايند ياددهي يادگيري
بهبود بهداشت رواني محيط  يادگيري
6. راهكارها
براي رسيدن به اهداف فوق راهكارهاي زير در طرح ارزشيابي مورد استفاده قرار گرفته است.
1-6. تغيير در رويكرد ارزشيابي پاياني
2-6. تغيير مقياس از كمي به كيفي
3-6. تغيير در ساختار كارنامه
4-6.تغيير در مرجع تصميم گيري در باره ارتقاء دانش آموزان
5-6. تنوع بخشي به ابزارها
7. نتايج
    از زماني كه اين طرح آغاز شد صاحب نظران وتصميم گيرندگان نسبت به نتايج حساس بودند و به دنبال گرفتن بازخورد از اجراي آن بودند. در طي چهار سال اجرا، بازخوردهاي فرايندي براي بهبود مستمر طرح  از اجرا جمع آوري مي شده و مورد استفاده قرار مي گرفته است . در عين حال به صورت آكادميك چندين طرح پژوهشي ، پروژه كارشناسي ارشد و دكتري در زمينه ارزشيابي توصيفي انجام گرفته است . بررسي و نظر سنجي از مديران ، معلمان و والدين نقاط ضعف و قوت طرح را كم و بيش آشكار كرده ست كه مهمترين آن به شرح زير است.
1-7. قوتها: كاهش اضطراب دانش اموزان، افزايش علاقه به يادگيري، تعميق يادگيري، افزايش شناخت ضعف و قوت دانش آموز، افزايش مشاركت والدين در يادگيري دانش آموز،افزايش حس همكاري و همياري در بين دانش آموزان، كاهش رقابت، ارتقااعتماد به نفس در دانش آموزان ، افزايش پيشرفت تحصيلي و....
2-7. ضعفها: افزايش حجم كار نوشتاري معلم، عدم تناسب با تراكم جمعيت كلاس، كاهش رقابت، كمبود منابع مطالعاتي و آموزش براي معلمانة نگرش منفي والدين،عدم وجود دستور العمل يكسان،زمان بر بودن فعاليتهاي ارزشيابي توصيفي
3-7. نتايج برخي پژوهشها
كريمي : كاهش اختلالات رفتاري
حقيقي: افزايش عمق يادگيري و خلاقيت
محمدي : افزايش اعتماد به نفس
شكرالهي : متناسب بودن ارزشيابي توصيفي با استانداردهاي ارزشيابي
مرتضايي : نگرش مثبت والدين نسبت به طرح
كلهر : نگرش مثبت معلمان و والدين نسبت به طرح
رضايي: بهبود يادگيري