نسخه مناسب چاپ
نسخه مناسب ذخيره
ارسال به ايميل ديگران
ارسال به ياهو مسنجر
نظرات [0]
اندازه متن: +  -
تعداد بازديد: 1
فصلنامه شماره 6 انجمن مطالعات برنامه درسي ايران
فصلنامه شماره 6 انجمن مطالعات برنامه درسي ايران انتشارات انجمن مطالعات برنامه درسي
پاييز 1386

در اين شماره مي‌خوانيد:

· بررسي تأثير نظريه‌ي سازنده‌گرايي اجتماعي بر عملكرد دانش‌آموزان پايه‌ي سوم دوره‌ي راهنمايي در درس علوم در شهر زاهدان

دكتر رحمت‌الله مرزوقي، دكتر جعفر جهاني، دكتر عليرضا حيدرزادگان

· بررسي بنيادهاي نظري برنامه‌ي درسي فلسفه براي كودكان از ديدگاه فيلسوفان عقل‌گرا

دكتر يحيي قائدي

· بررسي ميزان برخورداري كتب فارسي، تاريخ و تعليمات اجتماعي دوره‌ي راهنمايي تحصيلي از مؤلفه‌هاي هويت ملي

دكتر بابك شمشيري، محمودرضا نوشادي

·  طراحي برنامه‌ي درسي دانشگاه مجازي

فرهاد سراجي، دكتر محمد عطاران، دكتر عزت‌الله نادري، دكتر مجيد علي‌عسگري

·  طراحي و اعتباربخشي الگوي سازگارسازي برنامه‌ي درسي ملي براي كلاس‌هاي درس چندپايه

دكتر محرم آقازاده، دكتر محمد عطاران، دكتر ولي‌الله فرزاد، دكتر غلامرضا حاجي حسين‌نژاد

·  ميزگرد نقد كتاب

مباني برنامه‌ريزي درسي آموزش متوسطه

تأليف: دكتر حسن ملكي

· معرفي كتاب

بررسي: اريك جبل

 بررسي تأثير نظريه‌ي سازنده‌گرايي اجتماعي بر عملكرد دانش‌آموزان پايه‌ي سوم دوره‌ي راهنمايي در درس علوم در شهر زاهدان

چكيده

هدف پژوهش حاضر،  بررسي تأثير نظريه‌ي سازنده‌گرايي اجتماعي بر برنامه‌ي درسي علوم دوره‌ي راهنمايي است. بدين منظور، نمونه‌اي از جامعه‌ي آماري دانش‌آموزان دختر و پسر پايه‌ي سوم شهر زاهدان با روش نمونه گيري مرحله‌اي تصادفي انتخاب شدند و عملكرد آنان در قالب "طرح نيمه آزمايشي چهارگروهي سالمون" مورد بررسي قرار گرفت. نمونه‌ي مورد مطالعه، دو گروه كنترل و دو گروه آزمايش دختر و پسر بودند.

ابزار پژوهش براي بررسي عملكرد مورد انتظار، آزمون جهاني تيمز بود.  با استفاده از روش‌هاي تحليل آماري آزمون تي و تحليل واريانس،  ‌يافته‌ها نشان داد كه بين عملكرد دانش‌آموزان كه با رويكرد سازنده گرايي اجتماعي آموزش ديده‌اند (گروه‌هاي آزمايش) وآن‌هايي كه با برنامه‌ي رايج علوم آموزش ديدند (گروه‌هاي كنترل)،  تفاوت معني داري وجود دارد.  به عبارت ديگر، عملكرد فراگيران آموزش ديده با رويكرد سازنده گرايي اجتماعي،  بالاتر از عملكرد فراگيران گروه كنترل بود.  بين عملكرد دانش‌آموزان دختر و پسر در گروه‌هاي آزمايش و كنترل، تفاوت معني‌داري مشاهده گرديد. دانش‌آموزان دختر و پسر گروه‌هاي آزمايش عملكرد بالاتري از دانش‌آموزان گروه كنترل داشتند.  

عملكرد دانش‌آموزان پسر گروه‌هاي آزمايش نيز بالاتر از دختران گروه‌هاي آزمايش بود.  

كليد واژه‌ها: سازنده گرايي،  برنامه‌ي درسي علوم،  ‌يادگيري،  ‌عملكرد مورد انتظار

بررسي بنيادهاي نظري برنامه‌ي درسي فلسفه براي كودكان از ديدگاه فيلسوفان عقل‌گرا

چکیده

هر برنامه‌‌ي درسی، و از جمله برنامه‌ي درسی فلسفه برای کودکان، بر نظریه و بنیادهای نظری استوار است. در بدو امر می‌توان این بنیادها را در دیدگاه‌ها و آراي فیلسوفان جست‌وجو کرد؛ هم به دلیل این‌که در این برنامه‌ي درسی قصد داريم فلسفه‌ورزی را به کودکان بیاموزيم و هم به دلیل شمول و کلي بودن فلسفه در نظریه و نظریه‌پردازی. در این مقاله، صرفاً به بررسی اندیشه‌های فیلسوفانی نظیر سقراط، افلاطون، دکارت، کانت، هگل، نلسون و لیپمن پرداخته‌ايم. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که اندیشه‌های سقراط، افلاطون و کانت از مفهومی از فلسفه حمایت مي‌كنند که برنامه‌ي درسی برای کودکان بر آن استوار است. اندیشه‌های سقراط نيز در روش و در عمومی دانستن فلسفه، از این برنامه‌ حمایت می‌کند. وابستگی همه‌ي دیدگاه‌های افلاطون به تربیت و فلسفه‌ي تربیت نیز زمینه‌ي لازم را برای رشد چنین برنامه‌ا‌ي تدارک دیده است. تأکید دکارت بر فلسفه‌ورزی و بازگرداندن فلسفه به جایگاه واقعی خود و نزدیکی قواعد و مراحل روش دکارت به روش مورد نظر برنامه‌ي درسی فلسفه برای کودکان را می‌توان جزو بنیادهای نظری این برنامه‌ قلمداد كرد.

بزرگ‌ترین سهم هگل در زمينه‌ي برنامه‌ي درسی فلسفه برای کودکان تأکید او بر آموزش منطق است. سهم نلسون در این برنامه نیز تدارک تجربه‌ای عملی از اجرای روش سقراطی است که تقریباً شبیه آن چیزی است که این برنامه در نظر دارد. لیپمن در مقام بنیان‌گذار نیز سهمی جدی در این زمینه دارد. تغییر شیوه‌ي سقراطی از گفت‌وگوی دو نفره به گروهی، استفاده از متون مکتوب، عقيده نداشتن افلاطون به دموکراسی و تمایل او به ورود به دوره‌ي دیالکتیک از 18 سالگی به بعد، مخالفت کانت با ورود زودهنگام دانشجویان (و کودکان) به بحث‌های فلسفی‌، تأکید هگل بر اطاعت از دولت جزء ناهماهنگی نظری اندیشه‌های این فیلسوفان با این برنامه است.

کلیدواژه‌ها: فلسفه برای کودکان، برنامه‌ي درسی فلسفه برای کودکان، فیلسوفان عقل‌گرا.

بررسي ميزان برخورداري كتب فارسي، تاريخ و تعليمات اجتماعي دوره‌ي راهنمايي تحصيلي از مؤلفه‌هاي هويت ملي

چكيده

 دقت و توجه كارشناسانه در انتخاب محتواي درسي و پيام‌هاي آشكار و مكنون آن‌ها مي‌تواند، به صحت و سلامت فرايند شكل‌دهي هويت ملي و هم‌چنين رشد آن در دانش‌آموزان كمك نمايد. به همين دليل مسئله‌ي كلي پژوهش حاضر عبارت است از چگونگي پرداختن كتب تعليمات اجتماعي، تاريخ و فارسي دوره‌ي راهنمايي به مقوله‌ي هويت ملي و نيز شناسايي كاستي‌ها و آسيب پذيري‌هاي هر كدام از آن‌ها در متون درسي. براي انجام پژوهش حاضر و پاسخ‌گويي به سؤالات آن، از روش تحليل محتوا استفاده شده است. در پژوهش حاضر، يازده مقوله شناسايي شدند. كه عبارت‌اند از بُعد ديني، بُعد سياسي، ارزش‌هاي ملي، هنجارهاي ملي، ميراث فرهنگي، اسطوره‌هاي ملي، نمادهاي ملي، ويژگي‌هاي جغرافيايي، خرده فرهنگ‌هاي قومي، افتخارات ملي و تعاملات بين‌المللي.

در مجموع، يافته‌هاي به دست آمده از پژوهش حاضر دلالت بر آن دارد كه در كتب نام‌برده، به برخي از مؤلفه‌هاي مربوط به پديده‌ي هويت ملي در حد نسبتاً مناسبي پرداخته شده است. كه اين مؤلفه‌ها عبارت‌اند از: بُعد ديني و بُعد سياسي. اين در حالي است كه برخي ديگر از ابعاد هويت ملي شديداً مورد غفلت قرار گرفته اند. ابعاد مذكور به ترتيب عبارت‌اند از: هنجارهاي ملي، اسطوره‌هاي ملي، خرده فرهنگ‌هاي قومي، نمادهاي ملي و تعاملات بين المللي. با توجه به يافته‌هاي به‌دست آمده، بازنگري در هدف‌ها و محتواي برنامه‌هاي درسي دوره‌هاي گوناگون تحصيلي با تأكيد بر پرورش هويت ملي (اسلامي- ايراني) پيشنهاد مي‌شود.

طراحي برنامه‌ي درسي دانشگاه مجازي

چکیده 

 هدف پژوهش حاضر، بررسی عوامل اثرگذار بر برنامه‌ي درسی دانشگاه مجازی و شناسایی ویژگی‌های عناصر نه‌گانه‌ي آن است. برای طراحی برنامه‌ي درسی ابتدا باید عوامل اثرگذار بر برنامه‌ي درسی شناسایی شود و سپس نحوه‌ي اثر گذاری این عوامل بر عناصر برنامه‌ي درسی مورد بررسی قرار گیرند.

قابلیت‌های فناوري اطلاعات و ارتباطات (فاوا) و نظریه‌های یادگیری یادگیرنده محور دو عامل اثر گذار بر طرح برنامه‌ي درسی دانشگاه مجازی هستند. قابلیت‌های چند رسانه ای، ابر رسانه‌های، تعاملی، انعطاف زمانی و مکانی فاوا به یادگیرنده امکان می‌دهد، به محتوا‌ها و منابع یادگیری گوناگون دست‌رسی داشته باشد و با هم‌کلاسان، مدرسان و راهنمایان متعدد تعامل داشته باشد و متناسب با شرایط و موقعیت خود در فعالیت‌های یادگیری شرکت کند. مجموعه‌ي این امکانات به یادگیرنده کمک می‌کند، دانش خود را به طور فعال و متناسب با موقعیت شکل دهد.

فرانسیس کلاین، نه عنصر: هدف‌ها، محتوا، فعالیت‌های یادگیری، گروه‌بندی یادگیرندگان، مواد و منابع یادگیری، فضا، زمان، راهبردهای تدریس و شیوه‌های ارزش‌یابی را در طراحی برنامه‌های درسی شناسایی کرده است. در این پژوهش، ویژگی‌های این نه عنصر با توجه به قابلیت‌های فاوا و دلالت‌های نظریه‌های یادگیرنده محور مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد، تدوین نه عنصر برنامه‌ي درسی دانشگاه مجازی با ملاحظه قابلیت‌های فاوا و دلالت‌های نظریه‌های یادگیرنده محور، مهارت‌های مورد نیاز عصر اطلاعات - همچون مهارت حل مسئله، تفکر انتقادی، مهارت برقراری ارتباط، مشارکت  و خود راهبری- را در دانشجویان تسهیل  می‌کند.

کلید واژه‌ها: طرح برنامه‌ي درسی، دانشگاه مجازی، طراحی برنامه‌ي‌درسی، فاوا، عناصر برنامه‌ي درسی، نظریه‌های یادگیرنده محور، یادگیری آنلاین

  Abstract

The main purpose of this studys providing a national curriculum adaptation model for multi-grade classrooms. For this purpose, a large mass of related literature and some countries experiences on multi-grade education have been reviewed and analyzed. Furthermore, on the basis of the document analysis and conducting interviews with domestic and outsider experts the conceptual model of multi-grade curriculum model has developed. The designed model has been validated by 15 experts of curriculum and instruction experts (PhD faculty members). The first draft of introduced model to the experts has been modified on the basis of their comments. The validated model has 10 components that will be described in the article.

 

Key Words:  National curriculum adaptation model, multi-grade classroom, validation