یکی از حوزه های یادگیری پیش بینی شده در برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، حوزه یادگیری سلامت و تربیت بدنی است. در این برنامه، سلامت و تربيت بدني به عنوان عاملي اساسي و موثر در توسعهي فردي، اجتماعي، فرهنگي، آموزشي، اقتصادي, و ابزاری ضروري براي رشد و پرورش انسانهايي سالم و توانمند جهت دستيابی به ابعادي از حيات طيبه معرفي شده است.
حوزه سلامت و تربيت بدني به دنبال برقراري سلامتي كامل جسمي، رواني، و ايجاد زمينههايي در جهت شناساندن روشهاي درست فعاليت جسماني، ارتقا تواناييهاي بدني، تبيين روشهاي تفريحي سالم و ترويج بهداشت و اصول سالم زيستن و پيشگيري از ايجاد بيماري و اختلال و معلوليتهاي ارگانيك و توانمندسازي افراد در تسلط بر رفتار خود و حفظ سلامت ميباشد
قلمرو این حوزهي يادگيری دو زير حوزهي اصلی سلامت و بهداشت، و تربيت بدنی و تفریحات سالم است که شامل موارد زیر است:
· مهارتهای حرکتی و آمادگي جسماني
· بازيها و رشتههای ورزشی
· تفريحات سالم
· اصول تغذيهي سالم و متوازن
· ايمني و پيشگيري از آسيبهاي فردي و جمعي در ابعاد و شرايط مختلف
· مهارتهاي زيستي و بهداشت فردي و عمومي
· نظام مراقبت از سلامت جسماني و روانی با تأکيد بر سلامت فرد، خانواده و اجتماع
· بهداشت بلوغ و سلامت نوجواني
زمان پيشبينيشده براي اين حوزه در جدول ساعات هفتگي, در دوره ابتدایی 3 ساعت, مرحلهي اول دوره متوسطه(راهنمايي) 3 ساعت, سال اول مرحلهي دوم متوسطه درشاخه نظری معادل 3 ساعت ، سال دوم و سوم 2 ساعت , و در شاخهي فني و حرفهاي و كار و دانش در هر سه سال 2ساعت ميباشد.
محتواي اين حوزهي يادگيري از سه بخش اساسي در هم تنيده، شامل : 1. يادگيريهاي مشترك، 2. مفاهيم، اصطلاحات، نظريات، مهارتها، نگرشها, روشها و فرايندهاي خاص اين حوزهي يادگيري و موضوع درسي، 3. مفاهيم، اصطلاحات، نظريات، نگرشها, مهارتها، روشها و فرايندهاي بينرشتهاي كه بين اين حوزه و حوزهي يادگيري علوم تجربي و آداب و مهارتهاي زندگي مشترك ميباشند تشكيل شده است. از اينرو اين حوزه يادگيري علاوه بر پوششدهي به يادگيريهاي مشترك و خاص در كاركرد اوليهي خود، از طريق ارتباط افقي با برخي از حوزهها به عنوان كاركرد ثانويه به تقويت، تعميق و يكپارچگي يادگيري كمك ميكند. به دليل نيمه تخصصي بودن محتواي برنامههاي درسي مرحله دوم دوره متوسطه, ساعت اين حوزه كاهش يافته اما آموزشهاي مرتبط با موضوع بهداشت در حوزههاي يادگيري علوم تجربي, و آداب و مهارتهاي زندگي پيگيري خواهد شد.
دکتر افسانه سنه- عضو گروه مطالعات برنامه درسی و تربیت بدنی